Wymiana pokrycia z blachy, papy, eternitu na dachówki

Dachówki ceramiczne i cementowe były kiedyś materiałem ekskluzywnym i rzadkim. Teraz, gdy stały się one towarem ogólnodostępnym, wielu właścicieli i inwestorów chętnie wymienia stare pokrycie z blachy, papy czy eternitu na dachówkowe.*

Dachówkowe pokrycia mają wiekowe tradycje w naszym budownictwie. Ponadto dachówki (zarówno ceramiczne, jak i cementowe) są chętnie stosowane także i z tego względu, że producenci dachówek oferują kompletne systemy dachowe: ławy kominiarskie, płotki przeciwśniegowe, przepusty antenowe, kominki odpowietrzające piony kanalizacyjne, dachówki wentylacyjne itp.
Taki asortyment akcesoriów dachowych ułatwia wykonanie pokrycia ceramicznego i daje pozytywne wyniki estetyczne - nie ma tu miejsca dla obcych, często dorabianych elementów.
Przez kilkadziesiąt ostatnich lat budynki kryto niemal powszechnie eternitem falistym (płytami azbestowo-cementowymi). Obecnie wielu właścicieli domów chętnie wymienia stare, zniszczone pokrycia na ładniejsze i bardziej funkcjonalne pokrycia dachówkowe. Inwestorzy często pytają, jak poprawnie wymienić stare pokrycie na ceramikę dachową. Właśnie ten artykuł ma pomóc inwestorom oraz branży dekarskiej w stosowaniu poprawnych rozwiązań.

Od czego zacząć?

Zgodnie z wymogami przepisów prawa budowlanego przed przystąpieniem do robót budowlanych związanych z wymianą pokrycia dachowego, rzeczoznawca  budowlany powinien ocenić stan techniczny konstrukcji nośnej dachu czyli więźby dachowej. Przy okazji wymiany pokrycia dachowego należy wymienić lub naprawić elementy nośne dachu, które uległy degradacji, zawilgoceniu, zagrzybieniu lub zostały zniszczone przez szkodniki żerujące w drewnie. Do robot związanych z układaniem nowego pokrycia można przystąpić dopiero po naprawie więźby dachowej. Poniżej rozpatrzymy kilka możliwych wariantów przebudowy, w zależności od rodzaju istniejącego pokrycia i podłoża pod pokrycie. I tak, podłożem pod pokrycie dachowe może być:

  • deskowanie (pod papę lub blachę płaską stalową ocynkowaną albo miedzianą).Gdy jest w dobrym stanie technicznym lub tylko w nieznacznym stopniu zniszczone przez szkodniki biologiczne drewna, można je pozostawić na dachu. Jeżeli natomiast stan zniszczenia jest znaczny, to należy je rozebrać. Uwaga: niezależnie od tego, w jakim stanie jest deskowanie, leżące na nim pokrycie należy usunąć;
  • łaty lub płatwie (pod blachę falistą lub eternit). Należy je rozebrać bez względu na stan techniczny bo pod pokrycie ceramiczne musi być dostosowany odpowiedni rozstaw.

Każdorazowo, sposób wykonania nowego pokrycia należy rozpatrzyć w dwóch wariantach:

  • dach ocieplony - gdy poddasze ma być ogrzewane i wykorzystane do celów mieszkalnych
    (w takim przypadku ocieplenia wymagają połacie dachowe),
  • dach nieocieplony - gdy poddasze ma być nieogrzewane i przeznaczone jedynie na cele gospodarcze (tu wystarczy ocieplić strop).

Pokrycie z papy lub blachy płaskiej na deskowaniu, deskowanie w dobrym stanie technicznym

Dach ocieplony. Stare pokrycie jest tu do rozbiórki. Jest to konieczne w przypadku pokrycia papowego, a także z blachy cynkowej lub ocynkowanej. Blacha ocynkowana stosunkowo szybko koroduje, natomiast cynkowa jest krucha w niskich temperaturach i łatwo ulega uszkodzeniu. W przypadku pokrycia blachą miedzianą zmiana pokrycia na ceramiczne ze względu na trwałość miedzi nie ma sensu. Po zdjęciu istniejącego pokrycia odsłania się deskowanie na które należy rozłożyć wysokoparoprzepuszczalną folię wstępnego krycia (FWK). Wzdłuż krokwi należy przybić kontrłaty przytrzymujące FWK. Folia chroni przed deszczem i wiatrem, natomiast nie stanowi bariery dla pary wodnej wychodzącej z wnętrza budynku. Do kontrłat przybijane są łaty pod dachówkę. Przestrzeń o wysokości równej grubości kontrłat stanowi wentylację dachu. Pomiędzy krokwiami od strony strychu układa się wełnę mineralną od deskowania aż do dolnej płaszczyzny krokwi. W przypadku krokwi o małym przekroju należy od spodu przybić odpowiedniej grubości nadbitki dla uzyskania większej przestrzeni do ocieplenia (15 cm). Termoizolację (jako ocieplenie dachu najczęściej stosuje się wełnę mineralną) należy przykryć paroizolacją - folią nie przepuszczającą pary wodnej. Ostatnią warstwą jest wykończenie od wewnątrz: płyty gipsowo-kartonowe, boazeria lub panele ścienne.

Dach nieocieplony. Gdy poddasze służy tylko do celów gospodarczych, kolejność robót jest taka sama, nie ociepla się jedynie połaci dachowych, rezygnuje się z paroizolacji i wykończenia od wewnątrz. Folię wstępnego krycia należy zastosować dla ochrony pomieszczeń przed zalaniem podczas deszczu. W razie potrzeby połacie dachowe zawsze można docieplić.

Pokrycie z papy lub blachy płaskiej na deskowaniu, deskowanie zniszczone

Dach ocieplony. Różnica w wykonywaniu robót w stosunku do poprzedniego wariantu polega na demontażu deskowania. Po usunięciu deskowania połacie dachowe należy pokryć folią wstępnego krycia, przybić kontrłaty, łaty i pokryć dachówką. FWK zabezpiecza konstrukcję nośną dachu, strych i niżej położone pomieszczenia przed dostaniem się wody opadowej podczas wykonywania prac dekarskich. Układanie pokrycia trwa dość długo, ponieważ przed ułożeniem pokrycia należy wykonać obróbki blacharskie i naprawić więźbę dachową w miejscach uszkodzonych już po przykryciu warstwą wstępnego krycia. Pod FWK pomiędzy krokwiami montuje się ocieplenie z wełny mineralnej, przymocowuje paroizolację i okładziny z płyt gipsowo-kartonowych, z listew boazeryjnych lub paneli ściennych.

Dach nieocieplony. Różnica w stosunku do dachu ocieplonego polega na rezygnacji z wełny mineralnej, paroizolacji i okładziny wykończeniowej. FWK, kontrłaty i łaty oraz dachówkę układa się tak samo jak w pierwszym przypadku. Chodzi o to, aby w przyszłości w miarę potrzeby można było wykonać ocieplenie i uzyskać dodatkowe pomieszczenia mieszkalne.

Dach pokryty blachą falistą lub eternitem na łatach lub płatwiach

Dach ocieplony. Płatwie pod pokrycie w odróżnieniu od płatwi stosowanych w konstrukcji dachu to łaty o większym przekroju poprzecznym i większym rozstawie. Stosuje się je przy bardziej sztywnym materiale pokryciowym, np. dla blach fałdowych o dużej wysokości tłoczenia (o wysokiej fali). Tutaj należy rozebrać zarówno pokrycie, jak i łaty lub płatwie. Po wykonaniu rozbiórek dalej postępować należy jak w dachu ocieplonym pod pokryciem z blachy. Oczywiście po pokryciu wykonuje się ocieplenie z paroizolacją i całość wykańcza od wewnątrz.

Dach nieocieplony. Tu demontaż pokrycia i płatwi lub łat przebiega podobnie jak w przypadku dachu ocieplonego. Także nowe pokrycie z dachówek wykonuje się podobnie, tyle że bez ocieplenia i wykończenia od strony strychu.

Dach budynku w budowie pokryty papą na deskowaniu

Zdarza się, że budowany dom (stan surowy otwarty lub zamknięty) ma już dach pokryty papą na deskowaniu i teraz inwestor chce pokryć dach dachówką ceramiczną. Dach pokryty jest nowymi impregnowanymi deskami i papą.

Dach ocieplony. Dotychczasowe nakłady można właściwie uznać za zbędne. Jednak koszty zostały już poniesione, nie ma więc sensu ponosić dodatkowych nakładów na rozbiórkę i niszczenie wbudowanego materiału. Pasma papy są rozkładane zwykle równolegle do okapu, na krokwiach mocowane są listwy (kontrłaty) do umocowania pokrycia papowego. W tej sytuacji należy po prostu przybić łaty i ułożyć dachówkę. Dachówki są od spodu wentylowane. Papa bitumiczna nie przepuszcza pary wodnej, więc powstaje problem z ociepleniem dachu. W tej sytuacji do boków krokwi tuż przy deskowaniu należy przybić łaty grubości 25 lub 32 mm, które utworzą szczelinę wentylacyjną (podobnie jak przy kontrłatach). Następnie układa się folię wstępnego krycia, owijając nią krokwie od spodu i po bokach aż do spodu przybitych wcześniej łat. Następną czynnością jest ułożenie (wciśnięcie) płyt z wełny  mineralnej w przestrzenie pomiędzy krokwiami. Po wykonaniu ocieplenia układa się paroizolację i instaluje poszycie wewnętrzne (wykończenie poddasza z płyt gipsowo-kartonowych lub boazerii). Należy pamiętać o wykonaniu otworów wentylacyjnych nawiewnych przy okapie i wywiewnych w kalenicy przy ociepleniu całej połaci dachowej.

Dach nieocieplony. Wszystkie czynności wykonuje się jak w przypadku dachu ocieplonego - z wyjątkiem samego ocieplenia. Nie wykonuje się również warstwy wstępnego krycia, nie wykańcza się wnętrza i nie przybija łat do boków krokwi poniżej deskowania. Te czynności zawsze można wykonać po podjęciu decyzji o konieczności ocieplenia połaci dachowych dotąd nieocieplonych.

Należy pamiętać, że przestrzeń wentylacyjna nad folią wstępnego krycia musi mieć otwory wentylacyjne nawiewne w okapie i wywiewne w kalenicy, inaczej nie będzie spełniała swojej funkcji. Pomieszczenia na poddaszu muszą mieć wentylację grawitacyjną (naturalną), a jeżeli są mieszkalne, najlepiej mechaniczną (wymuszoną).

Autor: Edmund Ratajczak, Expronad
Źródło: Miesięcznik Dachy, nr 12/2001

Treść wiadomości
E-mail
Wynik dodawania 2 + 2*